تیم کوردنێت ئامادەیە بۆ ديارى كردنی ڕێگای گونجاو بۆ پرۆژەکەت.
دەستپێکردنی پڕۆژەیەکپاراستنی ماڵپەڕ بۆ بازرگانی بچووک — ١٠ کرداری پێویست
«ماڵپەڕم بچووکە، کێ دەستی دەنێت؟» — ئەمە باوترین ڕستەی قوربانیانی هاککردنە. ڕاستی: هاکەران بە دەست ناچن؛ ڕۆبۆتەکان بە خۆکاری ملیۆنان ماڵپەڕ دەپشکنن و لاوازەکان هاک دەکەن. خەبەری باش: بە ١٠ کرداری سادە، لە زۆرینەی هێرشە خۆکارەکان پارێزراو دەبیت.
١. HTTPS بە مەجبووری چالاک بکە
بێ SSL (کڵیلە لای ناونیشان)، پەیوەندی نێوان بەکارهێنەر و ماڵپەڕ دەتوانرێت گوێ بگیرێت. Let's Encrypt خۆڕاییە — هیچ بەهانەیەک نابێتەوە.
٢. باکئەپی ڕێکخراو — بیمەی ژیانی ماڵپەڕت
- باکئەپی خۆکاری ڕۆژانە یان هەفتانە
- پاراستنی دەرەوەی سێرڤەر (ئەگەر سێرڤەر هاک بکرێت، باکئەپی لەوێ بێ فایدەیە)
- تاقیکردنەوەی گەڕانەوە: باکئەپی هەرگیز نەگەڕاوەتەوە، باکئەپ نییە
٣. پاسۆردەکان و 2FA
- پاسۆردی تاک و بەهێز بۆ: سێرڤەر، دۆمەین، پانێڵی بەڕێوەبردن، ئیمەیڵ
- دڵنیاکردنەوەی دوو قۆناغ (2FA) لەسەر هەموو سرویسێک کە پشتگیری دەکات
- پاسۆرد لە password center بپارێزە، نەک فایلی دەقی یان چاتی تەلەگرام
٤. نوێکردنەوە — یەک ڕۆژ دوایکەوتن سزای هەیە
- CMS، پڵەگین، تێم، کتابخانەکان — زۆری هاکەکانی ڕاست لە وەشانە کۆنەکانەوە دێن
- بۆ وردپرس: نوێکردنەوەی خۆکاری بۆ وەشانە پارێزراوەکان چالاک بکە
- ئەگەر ماڵپەڕت تایبەتە، پێویستییەکان مانگانە بپشکنە
٥. فۆڕمەکان لە سپام و سوودبردن دابپارێزە
- honeypot: خانەیەکی نەبینراو کە ڕۆبۆتەکان پڕی دەکەن و مرۆڤ نا
- سنووردانی ڕێژە: ڕێژەی ناردن لە هەر IP
- پشکنین لە لای سێرڤەر (هەرگیز تەنها بە جاڤاسکریپت متمانە مەکە)
٦. ئاستی دەستگەیشتن سنوودار بکە
- ئەکاونتی ئەدمین تەنها بۆ کارە ئەدمینەکان — بۆ ناوەڕۆک ئەکاونتی نووسەر
- ئەکاونتە بەکارنەهێنراوەکان بسڕەوە
- «admin» وەک ناوی بەکارهێنەر؟ بانگهێشتنامەی ڕاستەوخۆ بۆ هێرش
٧. دەروازە و کڵیلەکان وەک پارە بپارێزە
- کڵیلەکانی API و تۆکن هەرگیز لە کۆدی فڕۆنتئێند (کە هەمووان دەیبینن) نەبن
- لە پڕۆژەکانی فۆڕم و تەلەگرام: لە worker یان سێرڤەری ناوەند بکەرەوە
- کڵیلە لەدەستچوو = دەستکاریکردنی خێرا (پێش ئەوەی پارە یان متمانە بڕوات)
٨. هێدەرە پارێزراوەکان
چەند دێڕ لە ڕێکخستنی سێرڤەر، ئاستی هێرشەکان زۆر دادەبەزێنێت:
X-Frame-Options— ڕاوگرتنی کلیکجاکینگContent-Security-Policy— کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکانX-Content-Type-Options: nosniff
٩. چاودێری و لۆگ
- زانینی کێشە پێش مەشتریەکانت — ئامرازی چاودێری خۆڕایی (UptimeRobot) بەسە
- لۆگی هەڵەکان هەفتانە ببینە
- لە Search Console، پەیامەکانی «ماڵپەڕ هاککراوە» بە جدی وەربگرە
١٠. نەخشەی کاردانەوە لە قەیران — پێش قەیران
ئەگەر هاککرا، ٥ خولەکی یەکەم لە هەموو شت گرنگترە:
- ماڵپەڕ کاتی نەهێڵە یان بکە بە دۆخی چاککردنەوە
- پاسۆردەکان بگۆڕە (سێرڤەر، ئەدمین، داتابەیس)
- باکئەپی سەلامەت بگەڕێنەوە
- هۆکاری چوونەژوورەوە بدۆزە و دایبخە (ئەگینا دەگەڕێنەوە)
کۆتاییهێنان
پاراستن بەرهەمێک نییە — عادەتێکی بەردەوامە. ٨٠٪ هێرشە خۆکارەکان بەم کردارانە بناغەیی دەمرن. ئەگەر ماڵپەڕت لەگەڵ تیمی کوردنێت بونیاد بنرێت، ئەم بابەتانە لە ڕۆژی یەکەمەوە لە ئارکێتەکتۆردا پارێزراون — قسە بکەین.
پێویستت بە یارمەتی لەم بابەتە هەیە؟
تیم کوردنێت ئامادەیە بۆ ديارى كردنی ڕێگای گونجاو بۆ پرۆژەکەت.